هالوکس والگوس چیست | بررسی علائم و راه‌های درمان

هالوکس والگوس یا انحراف شست پا، یکی از شایع‌ترین دفورمیتی پا است که با نام بونیون شست پا نیز شناخته می‌شود. علت این عارضه رشد یک برجستگی استخوانی اضافی به سمت بیرون، در انگشت شست پا است. هالوکس والگوس، علاوه بر مسئله زیبایی، بسیار دردناک بوده و بر کیفیت زندگی افراد نیز تاثیر منفی می‌گذارد. از جمله دلایلی که می‌تواند زمینه‌ساز انحراف استخوان شست پا به بیرون باشد، شامل فشار وارد شده به پا در حین راه رفتن، ایستادن طولانی‌مدت و همچنین پوشیدن کفش‌های تنگ می‌شود. با ما همراه باشید تا در ادامه به صورت کامل توضیح دهیم که هالوکس والگوس شست پا چیست و همچنین علائم و راه‌های درمان این عارضه را نیز مورد بررسی قرار دهیم.

هالوکس والگوس چیست؟

هالوکس والگوس (Hallux Valgus) نوعی دفورمیتی یا تغییر شکل استخوانی است که در ناحیه پایه انگشت شست پا بروز پیدا می‌کند. این عارضه به‌صورت یک برآمدگی مشخص در قسمت خارجی مفصل شست پا (مفصل متاتارسوفالانژیال یا MTP) ظاهر می‌شود.

همانطور که می‌دانید پیشرفت این عارضه باعث تغییر در ظاهر پا می‌شود، علاوه بر این ممکن است که فرد با مشکلاتی مانند درد مزمن، تورم و بروز تغییرات آرتریتیک در ناحیه مفصل نیز مواجه شود. بونیون در واقع یک عارضه‌ی شایع به شمار می‌رود؛ طوری‌که آمارها ابتلای حدود یک‌سوم جمعیت بزرگسال به این اختلال را نشان می‌دهند. هالوکس والگوس می‌تواند به‌صورت یک‌طرفه یا دوطرفه ایجاد شود. با توجه به یافته‌های بالینی می‌توان گفت که این عارضه در زنان و افراد در سنین بالا به مراتب شایع تر از سایر گروه‌ها است.

بیشتر بخوانید: بورسیت شانه چیست

انواع هالوکس والگوس

اگرچه علت اصلی بروز انحراف شست پا (هالوکس والگوس)، وارد شدن فشار مضاعف به مفصل این انگشت است، اما این عارضه انواع مختلفی دارد که در ادامه به معرفی آن‌ها می‌پردازیم:

• بونیون مادرزادی: این نوع از انحراف شست پا از بدو تولد با نوزاد همراه بوده و کودک در واقع با انحراف در مفصل انگشت شست به دنیا می‌آید.
• بونیون نوجوانان (هالوکس والگوس نوجوانان): این عارضه در افراد زیر ۱۸ سال رخ داده و در واقع همان بیرون‌زدگی استخوان شست پا است که به دلایل مختلف در دوران نوجوانی بروز پیدا می‌کند.
• بونیون خیاط (بنیونت): برخلاف دو مورد قبلی، این بونیون در پایه «انگشت کوچک» پا ایجاد می‌شود. عامل اصلی بروز آن، پوشیدن کفش‌های تنگ و غیراستاندارد است. علاوه بر این انجام فعالیت‌هایی که باعث وارد شدن فشار مستقیم به انگشتان کوچک پا میشوند هم می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری این نوع انحراف باشد.

علت بروز هالوکس والگوس چیست؟

علت دقیق بروز قوز شست پا (هالوکس والگوس) ترکیبی از چندین عامل است و نمی‌توان تنها یک دلیل را برای آن ذکر کرد. با این حال ژنتیک را می‌توان به عنوان مهم‌ترین عامل معرفی کرد؛ زیرا برخی از ساختارهای ژنتیکی باعث انعطاف‌پذیری بیش از حد رباط‌ها شده و زمینه ارثی این عارضه را فراهم می‌سازند.

در افرادی که مستعد ژنتیکی هستند، عوامل محیطی نظیر پوشیدن کفش‌های تنگ، ایستادن طولانی‌مدت و همچنین فشارهای مکرر در هنگام راه رفتن  موجب تشدید و بروز این انحراف می‌شود. عوامل ذکر شده در زیر نیز ریسک ابتلا به این عارضه را افزایش می‌دهند:

1. سابقه خانوادگی ناهنجاری‌های پا (مانند صافی کف پا)
2. وارد شدن انواع آسیب‌ به ناحیه پا
3. ابتلا به بیماری‌های التهابی مفاصل (مثل آرتریت روماتوئید)

علائم بونیون چیست؟

بونیون (Bunion) که در اصطلاح پزشکی با نام هالوکس والگوس شناخته می‌شود، نوعی بدشکلی در مفصل انگشت شست پا است که اغلب به دلیل فشار مزمن یا ساختار ژنتیکی پا ایجاد شده و با قرمزی، تورم و درد همراه است.

با ما همراه باشید تا در ادامه علائم شایع بونیون را مورد بررسی قرار دهیم:

• محدودیت حرکتی: ناتوانی فرد در خم کردن انگشت شست پای خود و یا احساس سوزش شدید و درد، هنگام تلاش برای حرکت دادن آن.
• مشکلات کفشی:گاهی‌اوقات فرد نمی‌تواند کفش‌های معمولی و راحتی را به دلیل فشار مستقیم بر ناحیه برجسته، بپوشد.
• تغییرات پوستی: علاوه بر ضخیم شدن  و پینه بستن پوست، ایجاد میخچه‌های دردناک در محل درگیری نیز مشاهده می‌شود.
• بدشکلی انگشتان: بروز انگشت چکشی که ناشی از سفت شدن و همچنین فشار غیرطبیعی تاندون هاست.
• علائم عصبی: بی‌حسی یا احساس مورمور شدن در انگشت شست.

توصیه می‌شود در صورت مشاهده هر یک از این نشانه‌ها، به منظور جلوگیری از پیشرفت بدشکلی و همچنین کاهش دردهای احتمالی، حتماً به یک متخصص ارتوپد یا فیزیوتراپیست مراجعه نمایید تا روش‌های درمانی مناسب  برایتان تجویز گردد. اگر قصد درمانِ کامل را دارید، پیشنهاد می‌شود که به بهترین کلینیک فیزیوتراپی نیاوران مراجعه نمایید تا بتوانید از تجربیات متخصصان حرفه‌ای و کاردان این مجموعه بهره ببرید.

عوارض هالوکس والگوس چیست؟

بیماری هالوکس والگوس علاوه بر ایجاد دردهای شدید، ایجاد محدودیت در استفاده از کفش‌های معمولی و… می‌تواند عوارض ثانویه جبران‌ناپذیری را نیز به همراه داشته باشد. بر اساس تحقیقات صورت گرفته ، بروز این عارضه با احتمال درگیر کردن ساختارهای مجاور همراه است که عبارت اند از :

• شکیل خارهای استخوانی
• بورسیت (التهاب کیسه‌های حاوی مایع در اطراف مفاصل)
• تغییر فرم انگشتان به حالت چکشی
•  بروز آرتروز و التهاب مفاصل

روش‌های درمان هالوکس والگوس

حتما این سوال در ذهن شما نیز به وجود آمده است که هالوکس والگوس یا همان انحراف شست پا چگونه درمان می‌شود؟ متاسفانه از بین بردن بونیون‌ها پس از تشکیل، تقریبا غیر ممکن است، بنابراین درمان هالوکس والگوس، بر مدیریت و تسکین علائم تمرکز دارد.  درمانِ این عارضه را می‌توان به دو روش خانگی و پزشکی انجام داد. در ادامه این روش ها را به شما معرفی خواهیم کرد.

درمان های خانگی

1-نوارها و پدهای مخصوص یونیون

پدهای بدون نسخه (OTC) که برای درمان بونیون طراحی شده‌اند، گزینه‌ی بسیار خوبی برای کم کردن التهاب و درد هستند. به علاوه با استفاده از نوار‌های طبی می‌توانید پا را در وضعیت صحیح نگه دارید.

2-کفش‌های مناسب

توصیه می‌شود که از پوشیدن کفش‌های معمولی تان خودداری کرده و کفش‌هایی را بپوشید که پنجه پهنی دارند تا انگشت‌هایتان دیگر تحت فشار نباشند. با این حال اگر کفش محبوبتان تنگ است، می‌توانید با وسایل مخصوص  پنجه آن را کمی پهن‌تر کنید.

3-کمک گرفتن از دارو و یخ

برای تسکین سریع‌تر، می‌توانید از داروهای ضدالتهاب (با مشورت پزشک) و همچنین کمپرس یخ استفاده نمایید تا هم درد و هم تورم کاهش یابد.

درمان های پزشکی

در صورت عدم پاسخگویی روش‌های ذکر شده ، پزشک متخصص ارتوپد یکی از درمان‌های زیر یا ترکیبی از آن‌ها را برای دستیابی به بهترین نتیجه برای شما تجویز می‌کند.

1-کفش و آتل‌های ارتوپدی

استفاده از کفش‌های مخصوص به منظور اصلاح وضعیت پا و بستن آتل در شب می‌تواند به کاهش انحراف شست و همچنین تسکین علائم کمک کند.

2-فیزیوتراپی

این روش که شامل ماساژ، اولتراسوند و تمرینات تقویتی است، با کاهش التهاب و چسبندگی بافت‌های نرم، موجب بهبودی در عملکرد عضلات اطراف بونیون می‌شود.

3-تزریق استروئید

این روش معمولا برای کاهش التهاب و درد شدید در مواردی که سایر درمان‌ها مؤثر نبوده و هدف به تعویق انداختن جراحی است، به کار برده می‌شود، البته توجه داشته باشید که تزریق مکرر آن توصیه نمی‌شود.

4-جراحی (بونیونکتومی)

گاهی اوقات و در موارد پیشرفته مشاهده می‌شود که درد مانع از راه رفتن عادی بیمار شده‌است، در چنین حالتی پزشک طی عمل جراحی، بونیون را برداشته و انحراف انگشت را اصلاح می‌کند.

بیشتر بخوانید: بهترین کلینیک فیزیوتراپی در منطقه یک

تمرینات ورزشی برای درمان هالوکس والگوس

حال که دانستیم هالوکس والگوس چیست و همچنین علائم و راه‌های درمان آن را نیز شناختیم، لازم است که با تمرینات مختلف ورزشی که به درمان این عارضه کمک می‌کنند هم آشنا شویم؛ اگر قصد درمان هالوکس والگوس بدون جراحی را دارید، از انجام تمرینات ورزشی زیر غافل نشوید.

• جمع‌آوری اشیا: یک دستمال را با انگشتان پای برهنه از روی زمین برداشته و پس از کمی استراحت، مجدد تکرار نمایید.
• انتقال تیله‌ها: برای این کار بایستی چند تیله کوچک را با انگشتان پا از زمین جمع کرده و درون کاسه‌ای بیندازید.
• کشش دستی: با کمک انگشتان دست، شست پا را به آرامی به وضعیت طبیعی برگردانده و برای چند دقیقه در همان حالت نگه دارید.

کشش با کش: برای انجام این تمرین باید یک کش را دور هر دو شست پا انداخته و سپس آن‌ها را به سمت مخالف بکشید؛ دوباره پس از چند ثانیه مکث، به حالت اول بازگردید.

نکته: به این موضوع توجه داشته باشید که پیش از شروع هرنوع تمرین درمانی، حتماً ابتدا با پزشک متخصص مشورت نمایید تا حرکات، متناسب با شرایط پای شما تعیین شود.

کلام آخر

در نهایت، فراموش نکنید که هالوکس والگوس فقط یک تغییر شکل ظاهری نیست، بلکه پیامی از پاهای شماست که  به مراقبت نیاز دارند. اگر احساس کردید که شست پایتان در حال تغییر شکل است، نگران نباشید اما در عین حال آن را نادیده هم نگیرید. توصیه می‌شود که با انتخاب کفش‌های راحت و همچنین انجام تمرینات ساده از بروز دردهای شدید و جراحی‌های احتمالی جلوگیری کنید. مراقبت از پاهایتان را جدی بگیرید؛ آن‌ها ستون‌های اصلی بدن شما هستند. امیدواریم که مطالب این مقاله برای شما مفید بوده باشد،سپاس از همراهیتان.

سوالات متداول

1-هالوکس والگوس چیست؟

هالوکس والگوس یا انحراف شست پا به حالتی گفته می‌شود که شست پا به سمت انگشتان دیگر کج شده و کنار پا نیز برجسته می‌شود.

2- علت ایجاد هالوکس والگوس چیست؟

از علت‌های رایج بروز این عارضه می‌توان عوامل ژنتیکی، کفش نامناسب، صافی کف پا و فشار طولانی‌مدت روی پا را نام برد.

3-آیا هالوکس والگوس درمان می‌شود؟

بله، شما می‌توانید با استفاده از روش‌های غیرجراحی مانند کفش مناسب، پد و تمرینات علائم را به حداقل برسانید(در موارد شدید ممکن است جراحی لازم باشد) .

4-آیا هالوکس والگوس خطرناک است؟

این عارضه معمولاً خطرناک نیست، اما اگر درمان نشود می‌تواند درد، التهاب و همچنین مشکل در راه رفتن را به همراه داشته باشد.